Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, 29 Eylül Dünya Kalp Günü ve Dünya Kahve Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada kahve tüketiminin kalp sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirdi:
Kahve; Kalp Sağlığı İçin Güvenli mi?
“Kahve tüketimi konusunda geçmişte oluşan “kalbe zararlı” algısının güncel bilimsel veriler ışığında yeniden değerlendirilmesi gerekir. Ölçülü kahve tüketiminin kalp-damar sağlığı açısından genel olarak güvenli olduğu söylenebilir.
Özellikle günde 2–4 fincan civarındaki kahve tüketimi birçok çalışmada olumlu sağlık sonuçlarıyla ilişkilendirilmiş durumda. Bu nedenle sağlıklı bir yetişkinin sırf kalp sağlığı açısından kahveyi hayatından çıkarmasına gerek yok. Benim yaklaşımım kahveyi yasaklamak yerine doğru miktarda ve doğru şekilde tüketmektir.
Kahvenin Kalbe Faydası Var Mı?
Kahve yalnızca kafeinden ibaret değildir. Kahvenin içerdiği antioksidan özelliklere sahip doğal bileşikler de sağlık açısından önemlidir.
Uzun yıllardır yapılan araştırmalarda ölçülü kahve tüketiminin bazı kalp-damar hastalıkları ve kalp yetmezliği riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirilmiştir. Burada ‘kahve bir ilaçtır’ demiyoruz. Ancak kahvenin kalp için zararlı olduğu şeklindeki eski yaklaşımın da günümüzdeki bilimsel verilerle birebir örtüşmediğini söyleyebiliriz.”
Filtre Kahve mi, Türk Kahvesi Mi?
Kahvenin hazırlanma biçiminin de önemli olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, özellikle kolesterol açısından filtre kahve ile filtresiz kahveler arasında fark bulunduğuna dikkat çekti.
“Kağıt filtre, kahvenin içerisindeki ve kolesterolü yükseltebilen bazı doğal yağlı maddeleri büyük ölçüde tutuyor. Türk kahvesi ise filtresiz olduğu için bu maddeler daha fazla kalıyor. Bu nedenle kolesterolü yüksek bir hastada filtre kahveyi tercih etmek daha doğru olabilir” diyen Torun, sağlıklı kişilerin ölçülü miktarda Türk kahvesi tüketmesinden endişe etmesine gerek olmadığını söyledi.
Kahve İçtikten Sonra Çarpıntı Tehlikeli Mi?
Kahve sonrasında kalp atışlarının daha hızlı veya güçlü hissedilmesinin her zaman tehlikeli bir kalp hastalığı anlamına gelmediğini belirten Torun, kafeinin bazı kişilerde geçici olarak bu tür belirtilere yol açabileceğini ifade etti.
Özellikle kahve tüketimine alışık olmayan kişilerde çarpıntı hissinin daha belirgin olabileceğini söyleyen Torun, kahve ile ciddi ritim bozuklukları arasındaki ilişkiye yönelik güncel verilerin de genel olarak rahatlatıcı olduğunu belirtti.
Torun, atriyal fibrilasyon konusunda ise şu değerlendirmeyi yaptı:
“Uzun yıllar kahvenin atriyal fibrilasyona yol açabileceği düşünüldü. Ancak günümüzdeki çalışmalar, ölçülü kahve tüketiminin atriyal fibrilasyon riskini belirgin şekilde artırdığını göstermiyor.
Bununla birlikte çarpıntıya göğüs ağrısı, bayılma, ciddi nefes darlığı veya şiddetli baş dönmesi gibi belirtilerin eşlik etmesi halinde durumun yalnızca kahveye bağlanmaması gerekir.
Kahveye Şeker ve Krema Eklemek Kalbi Etkiler Mi?
Kahvenin kendisinden çok, kahveye eklenen şeker, şurup ve yüksek kalorili ürünlere dikkat edilmesi önemlidir. Sade kahve ile yüksek miktarda şeker ve krema içeren kahveli içeceklerin aynı değerlendirilmemesi gerekir.
Fazla şeker ve kalori zaman içerisinde kilo artışına, diyabete ve kan yağlarında bozulmaya katkıda bulunabilir. O nedenle benim önerim çok basit: Kahvenizi için ama kahvenizi tatlıya çevirmeyin. Sade veya az şekerli kahve, kalp sağlığı açısından daha uygun bir tercihtir.”
Yüksek Tansiyonu Olanlar Kahve İçebilir Mi?
Hipertansiyon hastalarının kahveyi tamamen bırakmasının her durumda gerekli olmadığını belirten Torun, kafeinin kahve tüketiminin ardından tansiyonu kısa süreli olarak yükseltebileceğini söyledi.
Düzenli kahve tüketen kişilerde bu etkinin zaman içerisinde azalabileceğini ifade eden Torun, şöyle devam etti:
“Tansiyonu kontrol altında olan bir hastanın ölçülü miktarda kahve içmesini otomatik olarak yasaklamak doğru değil. Ancak tansiyonu yüksek seyreden veya kahve içtikten sonra tansiyonunda belirgin yükselme yaşayan kişilerin miktarı azaltması ve kendi tansiyon yanıtını takip etmesi gerekir.”
Günde Kaç Fincan Kahve İçilmeli?
Kahve tüketiminde kişisel farklılıkların göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Akın Torun, sağlıklı yetişkinler için günde 2-3 fincan kahvenin makul bir miktar olduğunu ifade etti:
“Bilimsel çalışmalarda 2-4 fincan arasındaki tüketim, olumlu sonuçlarla ilişkilendirilmektedir ancak bu durum, herkesin günde dört fincan kahve içmesi gerektiği anlamına gelmemektedir.
Kişinin kafeine duyarlılığı, tansiyonu, uyku düzeni ve kahvenin hazırlanma şekli önemli. Ayrıca sağlıklı yetişkinler için günlük yaklaşık 400 mg kafein genel olarak güvenli kabul edilen üst sınırlardan biri. Ancak kahvenin kafein miktarı fincanın büyüklüğüne ve hazırlanma yöntemine göre önemli ölçüde değişebilir.”
Kahveden Korkmayın
“Kalp doktoru olarak kahve konusunda en önemli mesajım: Kahveden korkmayın.
Kahve tüketiminde önemli olan ölçülü tüketimin genel olarak güvenli olduğudur.
Bugünkü bilimsel bilgiler bize ölçülü kahve tüketiminin kalp sağlığı açısından genel olarak güvenli olduğunu ve birçok çalışmada olumlu sağlık sonuçlarıyla ilişkili bulunduğunu gösteriyor. Kalp yetmezliği ve bazı ritim bozuklukları açısından da rahatlatıcı verilerimiz var. Dolayısıyla sağlıklı bir yetişkin için kahveyi tamamen bırakmak gerekmiyor.”
Torun, kahve tüketimiyle ilgili önerilerini ise şöyle sıraladı:
- Kahveyi ölçülü tüketin.
- Mümkünse sade veya az şekerli kahveyi tercih edin.
- Kolesterolünüz yüksekse filtresiz kahveyi fazla tüketmeyin.
- Özellikle akşam saatlerinde uykunuzu bozacak kadar kahve içmeyin.
- Kahve tüketiminin ardından belirgin tansiyon yükselmesi veya rahatsız edici çarpıntı yaşıyorsanız tüketim miktarınızı gözden geçirin.
Kalp Sağlığında Asıl Önemli Olan Yaşam Tarzı
Kahvenin tek başına kalp sağlığını belirleyen bir faktör olmadığını vurgulayan Torun, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kalbi korumada düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, sigarasız yaşam, tansiyon ve kolesterol kontrolü ile kaliteli uyku çok daha önemlidir. Bütün bunların yanında sabah içtiğiniz bir fincan kahveden korkmanıza da gerek yok. Kahvenizi gönül rahatlığıyla, ölçülü şekilde içebilirsiniz.”
